BLUE-RPM

Boosting Low-emission Urban Engine efficiency through Rotations Per Minute management
BLUE-RPM Image

Waarover gaat het project?

BLUE-RPM gaat over ecovaren in de binnenvaart: zuiniger varen door de motor en de vaarstijl slimmer in te stellen. Binnenschepen hebben vaak veel meer motorvermogen dan ze voor normale vaart nodig hebben. Hun motoren draaien daardoor op een ongunstige belasting en verbruiken te veel. Het project onderzoekt welk motortoerental het laagste verbruik en de laagste uitstoot geeft. Daarbij houdt het rekening met het schip, de lading en de vaarweg. Op basis daarvan ontwikkelen de partners een digitaal hulpmiddel dat schippers tijdens de vaart advies geeft. Een opleiding voor schippers vervolledigt het project.

Waarom dit project

De binnenvaart is een zuinige manier om goederen te vervoeren. Europa wil het vervoer via de binnenvaart tegen 2050 met de helft laten groeien. Tegelijk moet de uitstoot van het transport sterk dalen. Binnenschepen gaan lang mee en hun motoren zijn vaak verouderd. Vervangen is duur en nieuwe brandstoffen zijn nog onzeker. Vanaf 2027 moet de binnenvaart in Nederland bovendien betalen voor haar CO2-uitstoot via een Europees systeem van emissierechten (ETS2). Binnenvaartondernemers en motorfabrikanten schatten dat een slimme instelling van het toerental de uitstoot met 30 procent kan verminderen. Dat werd echter nog nooit in de praktijk onderbouwd.

Doel van het project

BLUE-RPM wil een interactief beslissingsondersteunend systeem ontwikkelen voor de binnenschipper. Dat systeem houdt rekening met de kenmerken van schip en motor, de belading en de vaarweg (bochten, diepgang en de invloed van de oevers). Het project start met metingen aan boord van binnenschepen. Sensoren volgen de motorprestaties, het verbruik en de uitstoot. Onderzoekers analyseren die gegevens om de beste werking van de motor te bepalen. In een vaarsimulator testen ze ook hoe menselijke beslissingen het verbruik beïnvloeden. Met al die gegevens bouwen de partners een digitale tweeling van schip en motor (een virtuele kopie waarop ze verschillende situaties kunnen doorrekenen). Artificiële intelligentie helpt daarnaast om de beste route te plannen, rekening houdend met waterstanden en sluizen. Het resultaat is een praktisch hulpmiddel dat schippers gericht advies geeft om onnodig verbruik te vermijden. Een opleidings- en sensibiliseringstraject moet ervoor zorgen dat schippers het hulpmiddel ook echt gebruiken. Een groep schippers test en beoordeelt de tussentijdse resultaten tijdens het hele project.

Impact van het project

De partners verwachten dat ecovaren het brandstofverbruik tot 30 procent kan verlagen. Dat vermindert de CO2-uitstoot en de stikstofneerslag in natuurgebieden langs de waterwegen. Rustiger varen zorgt ook voor minder golfslag en dus minder schade aan de oevers. Ecovaren is op korte termijn toepasbaar en staat de overstap naar emissievrije technologie niet in de weg. De resultaten blijven bruikbaar voor schepen die op nieuwe brandstoffen varen. Via de Centrale Commissie voor de Rijnvaart willen de partners ecovaren ook internationaal ingang doen vinden. Het verslag over menselijk gedrag en ecovaren en het evaluatieverslag met beleidsadviezen worden gratis beschikbaar gesteld.

Samenwerking en partners

BLUE-RPM is een samenwerking tussen Vlaamse en Nederlandse partners uit onderzoek, technologie en de binnenvaartsector:

 

  • Instituut voor Transport langs de Binnenwateren (ITB) — België, coördinator
  • Karel de Grote Hogeschool — België
  • Multronic — België
  • Novation — België
  • SAB Maritime Services — Nederland
  • Technische Universiteit Eindhoven — Nederland
  • Hogere Zeevaartschool Antwerpen / Antwerp Maritime Academy — België

De rol van AMA

AMA onderzoekt de menselijke factor in het energieverbruik. In de binnenvaartsimulator van AMA varen verschillende proefpersonen hetzelfde traject met een virtueel binnenschip. Alle gegevens van schip en omgeving worden daarbij geregistreerd. Zo wordt zichtbaar hoeveel zuinige en minder zuinige schippers van elkaar verschillen en wat een ander vaargedrag kan opleveren. AMA ontwikkelt daarvoor gestandaardiseerde simulatiescenario's. Jobstudenten van AMA varen ook mee aan boord en houden een logboek bij van beslissingen en gewoonten. AMA onderzoekt verder of directe feedback via een dashboard het verbruik verlaagt. Dr. Olivier Schalm vertegenwoordigt AMA in de samenwerkingsovereenkomst.

Looptijd: 11/05/2026 - 10/05/2029

 

Meer informatie is beschikbaar op de officiële projectwebsite: interregvlaned.eu/blue-rpm